Gdy sprzedajesz kamienicę wpisaną do rejestru zabytków, gminie przysługuje prawo pierwokupu. Najpierw zawiera się umowę warunkową, a gmina ma miesiąc na decyzję, czy kupi budynek na tych samych warunkach.
Kiedy gmina ma prawo pierwokupu
Prawo pierwokupu przewiduje m.in. art. 109 ustawy o gospodarce nieruchomościami – przy sprzedaży nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Nie wystarczy, że budynek jest w gminnej ewidencji zabytków albo w strefie ochrony konserwatorskiej – liczy się wpis do rejestru prowadzonego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Gmina może mieć prawo pierwokupu także w innych sytuacjach, na przykład na obszarze rewitalizacji, jeśli tak postanowiła rada gminy. Dlatego przed sprzedażą warto to sprawdzić u notariusza.
Jak wygląda sprzedaż
- Umowa warunkowa – u notariusza podpisujecie umowę sprzedaży pod warunkiem, że gmina nie skorzysta z prawa pierwokupu.
- Zawiadomienie gminy – notariusz zawiadamia gminę o treści umowy.
- Termin na decyzję – gmina ma miesiąc od otrzymania zawiadomienia.
- Umowa przenosząca własność – jeśli gmina nie skorzysta z prawa, podpisujecie drugi akt i dopiero wtedy następuje zapłata (poza ewentualną zaliczką) i przeniesienie własności.
Jeśli gmina skorzysta z pierwokupu, kupuje kamienicę na warunkach z umowy warunkowej.
Zawiadomienie konserwatora
Niezależnie od pierwokupu właściciel zabytku musi zawiadomić wojewódzkiego konserwatora zabytków o zmianie stanu prawnego – najpóźniej w ciągu miesiąca. Nowy właściciel przejmuje też obowiązki związane z opieką nad zabytkiem.
Ile to trwa w praktyce
Cała procedura wydłuża sprzedaż zwykle o kilka tygodni – głównie o miesiąc oczekiwania na gminę. Przy dobrze przygotowanych dokumentach nie jest to przeszkoda, tylko element harmonogramu.
Sprzedaż kamienicy zabytkowej do Skupu Kamienic
Kupujemy kamienice wpisane do rejestru zabytków i w strefach ochrony konserwatorskiej. Umowę warunkową przygotowujemy z notariuszem, a na czas oczekiwania na gminę możemy wpłacić zaliczkę. Kamienice zabytkowe
Stan prawny: październik 2026. To informacje ogólne, a nie porada prawna – w swojej sprawie skonsultuj się z notariuszem.